⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 417
🕐 Son Güncelleme: 20.11.2026 05:03
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Türkiye’de zeytin ve zeytinyağı üreticileri, artan girdi maliyetleri ve düşük piyasa fiyatları nedeniyle ekonomik darboğaza girdi.
- Sektör temsilcileri, ürünlerin ziyan olmaması için kilogram başına prim ödenmesini ve İspanya modeline benzer stoklama sistemlerinin kurulmasını istiyor.
- Desteklerin sadece ihracatçıya değil, doğrudan üreticiye verilmesi gerektiği, aksi takdirde çiftçinin daha fazla mağdur olacağı vurgulanıyor.
Türkiye’nin stratejik tarım ürünleri arasında yer alan zeytin ve zeytinyağı sektöründe, yüksek rekolteye rağmen üreticiler ciddi bir ekonomik krizle karşı karşıya. Artan gübre, ilaç ve işçilik maliyetlerinin yanı sıra piyasadaki düşük alım fiyatları, üreticileri ürünlerini hasat edemez hale getirdi. Sektör temsilcileri, üreticinin korunması için acil önlemler alınması çağrısında bulunuyor.
Maliyetler Fiyatların Çok Üzerinde
Edremit Ziraat Odası Başkanı Ali Yılmaz Diker, mevcut tabloyu rakamlarla ortaya koyarak durumun vahametini açıkladı. Diker, 1 kilogram zeytinin maliyetinin 74 liraya, 1 litre zeytinyağının maliyetinin ise 281 liraya ulaştığını belirtti. Borsa ve piyasa fiyatlarının bu rakamların çok altında kalması, çiftçiyi üretimden soğutma noktasına getirdi. Diker, üreticinin ayakta kalabilmesi için dane zeytinde kilogram başına 20 lira, zeytinyağında ise 50 lira prim verilmesinin zorunlu olduğunu ifade etti.
Özellikle son dönemde yaşanan hava olaylarının etkilerine değinen Diker, yağışlar nedeniyle ürünlerin bir kısmının döküldüğünü belirtti. Benzer şekilde, Hatay Antakya’da şiddetli yağışların yolları su altında bıraktığı gibi ekstrem hava olaylarının tarım alanlarında da yıkıcı etkiler yarattığı görülüyor. Zeytin üreticileri, yüksek hasat maliyetleri nedeniyle dalda kalan ürünleri toplamanın ekonomik olarak imkansız hale geldiğini vurguluyor.
“Sadece İhracatçıya Destek Yeterli Değil”
Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Fikret Akova ise devlet desteğinin şart olduğunu belirterek, kilogram başına 50 lira prim talebinde bulunduklarını açıkladı. Akova, üretim artışına rağmen tüketimin aynı hızda seyretmemesi nedeniyle bir ürün fazlası oluştuğunu ve bu durumun üreticiyi cezalandırmaması gerektiğini savundu. Özellikle ihracatçıya yönelik prim desteklerinin, piyasada fiyatların daha da aşağı çekilmesine neden olduğu uyarısında bulundu.
Sektör paydaşları, tarımda modernizasyonun ve dijitalleşmenin önemine dikkat çekerken, günümüzde Türkiye’de Grok aramalarının artması ve yapay zeka merakının yükselmesi gibi teknolojik gelişmelerin tarımsal planlama ve stok yönetimi süreçlerine de entegre edilmesi gerektiğini savunuyor.
İspanya Modeli ve Stoklama Talebi
Ziraat odaları ve birlikler, çözüm olarak dünyadaki başarılı örneklerin, özellikle de İspanya modelinin uygulanmasını talep ediyor. Bu modelde, piyasadaki fiyat dalgalanmalarını önlemek adına devlet destekli stoklama mekanizmaları devreye sokuluyor. Böylece yüksek rekolte dönemlerinde ürünler depolanarak piyasa dengesi korunuyor ve üretici düşük fiyatlara mahkum edilmiyor.
Üreticiler, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sessizliğini koruduğunu ve tek taraflı desteklerin sadece büyük ihracatçıların kâr marjını artıracağını iddia ediyor. Çiftçinin hakkını koruyacak, maliyetleri karşılayacak ve sürdürülebilir üretimi sağlayacak kapsamlı bir destek paketinin hayata geçirilmesi bekleniyor.


