Ayasofya’da dev restorasyonda 3 ettamam

Türkiye / Ulusal / Gündem — Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’ndeki restorasyon çalışmalarını yerinde inceledi. Ersoy, dört etlı projenin üç aşamasının tamamlandığını açıkladı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nde yürütülen restorasyon çalışmalarını yerinde inceleyerek gelinen son aşamaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Milletin kültür mirasına sahip çıkmak ve gelecek nesillere ulaştırmak adına arkeolojiden restorasyon, ihya ve inşa çalışmalarına kadar ciddi bir mesai yürüttüklerini belirten Ersoy, birçok kültür varlığının tarihlerinin en ksamlı bakım ve onarım sürecine alındığını söyledi. Bakan Ersoy, Ayasofya’daki çalışmaların önemini, “Fethin nişanesi, Fatih’in emaneti Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi onlardan biri.” sözleriyle vurguladı. 4 ETTAN 3’Ü TAMAMLANDI Ayasofya için son derece ksamlı ve bütüncül rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin çizildiğini aktaran Ersoy, yısal analiz sonucunda ana kubbe ve yarım kubbeler için güçlendirme projelerinin hazırlandığını, Koruma Kurulunun onayının ardından uygulama çalışmalarına adım adım başlandığını bildirdi. İlk etta güney cephe bahçesindeki III. Mehmet, II. Selim, III. Murat ve Şehzadeler Türbesinde restorasyon uygulamalarının gerçekleştirildiğini belirten Ersoy; türbe kubbelerinin kurşun örtülerinin yenilendiğini, alt tabakalardaki niteliksiz bölümlerin düzenlendiğini, içlik, dışlık ve revzenlerde yenileme, ahşkak ve kepenklerde konservasyon, dış cephelerde ise temizlik işlemleri yıldığını söyledi. MİNAREDE DEPREME KARŞI GÜÇLENDİRME Hâlen devam eden ikinci etksamında kuzey, güney ve doğu cephelerinde çimento esaslı sıva raspa işlemlerinin yıldığını belirten Ersoy, güney cephede raspa sonrası tespitlerin, cephelerde ise temizlik işlemlerinin sürdüğünü bildirdi. Kuzeydoğu minaresindeki imalatların statik güçlendirme projesi doğrultusunda tamamlandığını açıklayan Ersoy, statik analizlerin ardından minarenin belirli bir kotuna kadar kontrollü sökülmesine karar verildiğini söyledi. Bakır alemden başlayarak gövde bölümündeki altı sıra taş ve bunlara bağlı basamaklara kadar titiz bir söküm gerçekleştirildiğini aktaran Ersoy, minarenin deprem etkileri altındaki yısal performansını artırmak amacıyla paslanmaz çelik plakalar ve rod sistemleri uygulandığını kaydetti. Yının güçlendirme ihtiyacının tespiti için sayısal modellemeler ve duvarlarda georadar taramaları yıldığını belirten Ersoy, elde edilen veriler doğrultusunda kuzeydoğu ve güneydoğu merdiven kulelerinde onaylanan güçlendirme uygulamalarına başlandığını söyledi. Ayasofya’nın mermer pencere elemanlarında da özgün malzemenin korunması esasıyla temizlik ve onarım uygulamalarının devam ettiğini ifade etti. ANA KUBBE DIŞ YÜZEYDEN GÜÇLENDİRİLECEK Ana kubbe ve yarım kubbelerdeki güçlendirme uygulamalarının bütünsel olarak yılacağını belirten Bakan Ersoy, iç yüzeyin mozaik klama olması nedeniyle kubbenin güçlendirme çalışmalarının dış yüzeyden gerçekleştirileceğini açıkladı. Onarım ihtiyacı ve ksamlı güçlendirme uygulamaları nedeniyle tüm kurşun klamaların sökülmesinin zorunlu olduğunu kaydeden Ersoy, kurşun örtü kaldırılırken kubbenin mevsimsel hava şartlarından etkilenmemesi ve mozaiklerin zarar görmemesi için yüzeyin geçici olarak katılmasına karar verildiğini bildirdi.

Geçici üst örtü sisteminin baza ve kubbe karkası kurulumuyla ana kubbenin branda ile katılması işleminin tamamlandığını belirten Ersoy, iç yüzeydeki mozaik süslemelerin konservasyon, restorasyon ve güçlendirme uygulamalarının güvenli ve kontrollü gerçekleştirilebilmesi için iç mekânda platform ve iskele sistemi oluşturulduğunu söyledi. İBADET ve RESTORASYON EŞ ZAMANLI SÜRÜYOR Camide ibadet ile restorasyon çalışmalarının eş zamanlı sürdürülebilmesi amacıyla dört ana kolon üzerine oturan çelik platform sisteminin kurulumunun tamamlandığını belirten Ersoy, buna bağlı mermer söküm, koruma, katma ve çelik bağlantı yolu kurulumu gibi imalatların bitirildiğini, platform üzerine mozaik uygulamaları için iskele kurulduğunu bildirdi. Ana kubbenin iç yüzeyindeki mozaiklerin mevcut durumunun belgelenmesi amacıyla lazer tarama ve fotogrametri çalışmaları gerçekleştirildiğini aktaran Ersoy, lazer tarama verileri sonucunda kubbenin farklı dönemlerde geçirdiği onarımların tespit edildiğini ve bulguların ilgili proje paftalarına işlendiğini söyledi. Bütün müdahalelerin fotografik belgeleme yöntemleriyle aşama aşama kayıt altına alındığını belirten Ersoy, yı izleme sisteminin de kurulduğunu, veri aktarımı ve rorlama sürecinin başladığını ifade etti. GALERİ KATI İÇİN ÜÇÜNCÜ ETTAMAMLANDI Tamamlanan üçüncü etksamında galeri katının ziyarete açılmasına yönelik çalışmalar yıldığını bildiren Ersoy, ziyaretçi güzergâhının düzenlendiğini, genel temizlik ve konservasyon işlerinin gerçekleştirildiğini söyledi. Giriş ve iniş rampaları ile geçici giriş tüneli ve bilet gişelerinin yıldığını, X-Ray ve turnike sistemlerinin kurulduğunu aktaran Ersoy; galeri katındaki mermer ve ahşyüzeylerde gerekli temizlik işlemleri ile lokal konservasyonların gerçekleştirildiğini belirtti. Niteliksiz sıva raspaları, bölgesel derz çalışmaları ile sıvalardaki bölgesel onarım ve sağlamlaştırma uygulamalarının da yıldığını kaydeden Ersoy, eski özgün korkulukların sağlamlaştırıldığını, eksik ve kırık camların yenilendiğini ve pencerelere kuşların girmesini önlemek amacıyla tel yerleştirildiğini bildirdi. Aydınlatma, kamera, acil anons sistemleri ve internet gibi altyı imalatları da tamamlandı. Dördüncü etksamında ise iç ve dış mekânda güvenliği sağlamak amacıyla alüminyum akordiyon bariyer ve şerit bariyerlerin kullanıldığını, iç mekânda akustik kumaş klama gerçekleştirildiğini ifade etti. ÇALIŞMALAR GENİŞ BİR ALANDA YÜRÜTÜLÜYOR Ayasofya’da başlatılan dört etrestorasyon uygulamasından üçünün tamamlandığını açıklayan Ersoy, minare, kubbe ve mozaikler gibi ksamlı ve hassas süreçlerin yer aldığı ikinci etçalışmalarının titizlikle devam ettiğini söyledi. Ana kubbe, yarım ve çeyrek kubbeler, Fatih ve Mimar Sinan minareleri, mermer, sıva, kalemişi, mozaik, ahşve diğer özgün elemanlar ile vaftizhane, şadırvan ve güney bahçesindeki türbeleri ksayan geniş bir alanda çalışmalar yürütüleceğini bildiren Ersoy, biyolojik temizlikten söküm, güçlendirme ve yeniden yıma, taş onarımlarından konservasyon ve yenilemeye kadar çalışmaların uzmanlar ve işçiler tarafından hassas bir süreç içerisinde yürütüleceğini ifade etti. AYASOFYA’NIN YER ALTINDA DA RESTORASYON MESAİSİ Ayasofya’daki çalışmaların yerin altında da sürdüğünü belirten Bakan Ersoy, ön çalışma niteliğindeki Mekân 1 ve Mekân 2 kazıları ile kuzey avludaki hipoje bölümü ve birden beşe kadar olan tünellerde kazı çalışmalarının başlatıldığını ve belgeleme yıldığını söyledi. Ayasofya Camii Yeraltı Tünelleri Temizlik Bakım Onarım İşi ksamında Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinde gerçekleştirilen temizlik çalışmalarının yüzde 90’ının tamamlandığını açıklayan Ersoy, Vezir Bahçe Bölgesindeki Hipoje yısına ait kazıların tamamlandığını bildirdi. Batı Bahçe bölgesinde mekânlarla ilişkili dokuz tünel yısının tespit edildiğini aktaran Ersoy, 2 ve 8 numaralı tüneller dışında tamamında dolgu toprak temizliği yıldığını söyledi. 56 metre uzunluğundaki Mekân-2’de 18 metrelik hat boyunca hasarlı tonozlarda özgün olana eş bir malzemeyle tamamlama çalışmaları yılarak yısal hasarların giderildiğini belirten Ersoy, kalan bölümlerde çalışmaların sürdüğünü ifade etti. Tünel-4 ve Tünel-5’te de 10’ar metrelik hat boyunca aynı çalışmaların gerçekleştirildiğini aktaran Ersoy, Tünel-4’te 50 metrelik hat boyunca paslanmaz çelik tahkimatla güçlendirmenin tamamlandığını, Tünel-5’te ise bu çalışmanın 90 metrelik hat boyunca devam ettiğini bildirdi. “FATİH’İN EMANETİNİ TARİHİNİN EN KSAMLI RESTORASYONUNA ALDIK” Bakan Ersoy, Ayasofya’da yürütülen çalışmaların hedefini konuşmasının sonunda şu sözlerle anlattı: “Fatih’in emanetini tarihinin en ksamlı restorasyonuna aldık ve Allah’ın izniyle bu eşsiz yıyı minarelerinde ezan, salonlarında Kur’an yankılanan eşsiz bir camii ve insanlığı çatısı altında buluşturan ortak bir miras olarak gelecek nice nesillerimize ulaştıracağız.”

🔍 Olayın Geçmişi ve Perde Arkası

Geçmiş dönemlerde benzer konularda kamuoyuna yansıyan raporlar ve uzman değerlendirmeleri göz önüne alındığında, Türkiye / Ulusal merkezli bu gelişmenin sektörde önemli etkiler doğurabileceği belirtiliyor.

“Gelişmeler doğrultusunda resmi makamların yapacağı yeni açıklamalar ve sürecin seyri yakından takip ediliyor.”

Haber Masası Özel Yayını | Doğrulanmış İçerik | Coğrafi Odak: Türkiye / Ulusal