Birleşik Krallık’ta Çatırdama: Galler, İskoçya ve İrlanda’dan İsyan

Birleşik Krallık’ta siyasi iklim, hiç olmadığı kadar sert bir rüzgarla sarsılıyor. Galler’in başkenti Cardiff’te bir araya gelen Galler Bölgesel Başbakanı Rhun ap Iorwerth, İskoçya Bölgesel Başbakanı John Swinney, Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O’Neill ve İrlanda milliyetçisi Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald, yaptıkları görüşmenin ardından adeta bir “birlik karşıtı” manifestoya imza attılar.

Westminster Artık Tüm Ülkeleri Temsil Etmiyor

Ev sahibi Rhun ap Iorwerth, Birleşik Krallık merkezi yönetiminin (Westminster) artık Birleşik Krallık’ın tamamının çıkarları doğrultusunda hareket etmediğini savundu. Iorwerth, “Galler’in daha fazla güce sahip olması ve eşit muamele görmesi şart. Bunu hak ediyoruz ve bu nedenle komşularımızla birlikte stratejik bir iş birliği yürütüyoruz,” ifadelerini kullandı. Bu duruş, İngiltere merkezli yönetim anlayışına karşı bölgesel yönetimlerin birleştiğini gösteren en somut adım olarak yorumlanıyor. Tıpkı dünyada teknolojinin hızla geliştiği gibi, Türkiye’nin Ay Yolculuğu Başlıyor haberinde olduğu gibi, siyasi paradigmalar da kökten değişiyor.

Kendi Kaderini Tayin Hakkı Temel Alındı

İskoçya Bölgesel Başbakanı John Swinney, Mayıs ayında yapılan seçimlere atıfta bulunarak, Birleşik Krallık’ın anayasal yolculuğunda kırılma noktasına gelindiğini belirtti. Swinney, “Birleşik Krallık’ı oluşturan dört ülkeden üçünde kendi kaderini tayin hakkını savunan liderlerin görevde olması tesadüf değil. Bu hak, halklarımızın vazgeçilmez bir parçasıdır,” dedi.

Toplantıda imzalanan mutabakat zaptı, sadece bir kağıt parçası değil, aynı zamanda merkezi hükümete karşı bir güç gösterisi niteliği taşıyor. İrlanda milliyetçisi lider Mary Lou McDonald ise, “İrlanda’da yüz yıllar süren işgal ve sömürge döneminin ardından, geleceğimizi belirleme hakkımız masadadır. Hiçbir İngiliz Başbakanın bu hakkı reddetmesine tahammülümüz yok,” diyerek sert bir çıkış yaptı.

Değişim Durdurulamaz Bir Süreç

Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O’Neill, yaşananların “durdurulamaz bir değişim” olduğunu vurguladı. O’Neill, Westminster sisteminin artık kendi halklarının refahına hizmet etmediğini belirterek, bağımsızlık ve özerklik taleplerinin yüksek sesle dile getirilmeye devam edeceğini ifade etti.

Gündemdeki bu büyük siyasi kriz, sadece Avrupa siyasetini değil, küresel ölçekteki Pentagon ve OpenAI Arasında “Ret Oranı” Krizi gibi diğer büyük stratejik gelişmeleri de gölgede bırakacak bir potansiyele sahip. Galler halkının özgüven inşa etme süreci ve gençlerin kendi kaderlerini tayin etme konusundaki kararlılığı, Birleşik Krallık’ın geleceğini belirsizliğe itiyor.

Toplantı sonunda yapılan açıklamalarda, anayasal yapının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği ve bu üç ülkenin artık kendi yollarını çizme konusunda hemfikir olduğu net bir şekilde ortaya kondu.