Aile Sağlığı Merkezlerinde Kira Krizi: ‘Ticarethane Değiliz’

Türkiye genelinde birinci basamak sağlık hizmetlerinin temel direği olan aile sağlığı merkezleri (ASM), derinleşen ekonomik kriz ve fahiş kira artışları nedeniyle kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Yüzde 300’ü bulan kira zamları ve kentsel dönüşüm süreçlerinde uygun bina bulmanın zorlaşması, aile hekimlerinin ve sağlık çalışanlarının belini büküyor.

Ülke genelindeki yaklaşık 8 bin 300 ASM’nin önemli bir bölümünde deprem güvenliği ve fiziki altyapı eksiklikleri sürerken, bazı merkezlerde talep edilen kiralar 150 bin liraya kadar ulaştı. Yaşanan bu yapısal sorunlar, vatandaşın nitelikli sağlık hizmetine erişimini de doğrudan tehdit ediyor. Gündemdeki bu sıcak gelişmeler sürerken, ekonomideki hareketlilik yalnızca sağlık sektörünü değil, turizm hedefleri gibi farklı stratejik alanları da yakından ilgilendiriyor.

Kartal 6 No’lu ASM’de Tahliye Şoku

Kira krizinin son mağdurlarından biri, 16 yıldır yaklaşık 10 bin kayıtlı hastaya hizmet veren İstanbul Kartal’daki 6 No’lu ASM oldu. Mart ayından bu yana penceresi dahi bulunmayan mekan için 38 bin lira kira ödeyen hekimler, mülk sahibinin aşırı zam talebiyle mahkemelik oldu. Mahkemeden istediklerini alamayan mülk sahibinin binayı satmasıyla birlikte kriz tırmandı. Yeni mülk sahibi, aylık 150 bin lira kira talep ederek aile hekimlerine tahliye ihtarnamesi gönderdi.

Benzer krizlerin İstanbul’un diğer ilçelerinde ve 6 Şubat depremlerinden etkilenen bölgede de sıklıkla yaşandığına dikkat çekiliyor. Ülke genelinde yaşanan ekonomik sıkıntılar, tıpkı fon krizi tartışmaları gibi toplumsal hayatın pek çok alanını sarsmaya devam ediyor.

‘Sağlık Hizmeti Ticarethane Değildir’

Yaşanan tablonun münferit olmadığını vurgulayan Birlik ve Dayanışma Sendikası Başkanı Dr. Ahmet Tapduk Mehlepçi, Sağlık Bakanlığı ve İl Sağlık Müdürlüklerini sert bir dille eleştirdi. Mehlepçi, sorunun yükünün tamamen sağlık emekçilerinin sırtına yıkıldığını belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

“Kamu hizmeti veren ASM’ler, ticarethane olarak görülmemelidir. ASM’lerin fiziki altyapısı sağlık çalışanlarının kişisel imkânlarına, kiralık bina piyasasına ve mülk sahiplerinin inisiyatifine bırakılamaz. Sağlık Bakanlığını ve İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünü sorumluluklarını yerine getirmeye davet ediyoruz.”

Sanal ASM’lerde Maliyet Yükü Ağırlaşıyor

Sistemde “sanal ASM” olarak adlandırılan ve aile hekimlerinin kendi bütçeleriyle kiralayıp sıfırdan kurduğu merkezlerde maliyetler katlanarak artıyor. Bina kirasından elektrik, su, doğal gaz, internet ve temizlik giderlerine kadar her şeyi kendi imkânlarıyla karşılayan hekimler, yıllardır yetersiz kalan cari gider ödemelerinin iyileştirilmesini talep ediyor. Kamu binalarında hizmet veren birimlerde dahi kira bedelleri alınması ve bu bedellerin bölgelere göre büyük farklılıklar göstermesi, sağlık camiasındaki hoşnutsuzluğu artırıyor.