COP31’de Türkiye’den Dev Elektrifikasyon ve Temiz Enerji Atığı

Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya‘da gerçekleştirilecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), sadece ulusal değil küresel ölçekte de iklim politikasının seyrini değiştirecek kritik kararlara sahne olmaya hazırlanıyor. Türkiye, bu prestijli zirve vesilesiyle küresel elektrifikasyon sürecini hızlandırma yönündeki kararlılığını tüm dünyaya ilan ediyor.

Zirve hazırlıkları kapsamında COP31 Başkanlığı tarafından duyurulan en stratejik hedef, günümüzde yüzde 20’nin biraz üzerinde seyreden elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının, 2035 yılına kadar yüzde 35 seviyesine yükseltilmesi oldu. Bu iddialı hedef; binalar, ulaştırma ve sanayi gibi fosil yakıt bağımlısı yüksek sektörlerde temiz elektriğin ikame edilmesini, yenilenebilir enerji üretim kapasitesinin artırılmasını ve akıllı şebeke altyapılarının modernize edilmesini kapsıyor.

Elektrifikasyon ve Yenilenebilir Enerji Arasındaki Köprü

Uzmanlar, enerji dönüşümünde elektrifikasyonun hayati bir rol oynadığını belirtiyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi Direktörü Alkım Bağ, elektrifikasyonun fosil yakıtla çalışan sistemlerin elektrikle çalışır hale gelmesi anlamına geldiğini vurguladı. Son yıllarda devreye giren yeni elektrik kapasitesinin çok büyük bir kısmını yenilenebilir kaynakların oluşturduğuna dikkat çeken Bağ, mevcut teknolojiler sayesinde elektrik üretiminin karbonsuzlaştırılmasının artık çok daha kolay olduğunu ifade etti.

Çeşitli net sıfır senaryolarına göre elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının 2035’te yüzde 35’e, 2050’de ise en az yüzde 50’ye ulaşması gerektiğini belirten Bağ, mevcut politikalarla bu oranın ancak yüzde 25’te kalabileceğini hatırlattı. Türkiye’nin açıkladığı yüzde 35’lik hedefin tam da bu yüzden devrim niteliğinde olduğunu dile getiren Bağ, “Artık ‘Ne kadar yenilenebilir enerji üretiriz?’ sorusundan ziyade ‘Temiz elektriği ekonominin tamamına nasıl yayabiliriz?’ sorusunu soruyoruz” dedi.

Sanayi ve Binalarda Temiz Dönüşüm Başlıyor

Enerji arz güvenliği ve iklim kriziyle mücadele kapsamında atılacak adımlar sadece enerji sektörünü değil, reel ekonominin tüm kollarını etkileyecek. Ülkemizde ve dünyada yeşil dönüşüm rüzgarları eserken, tüketicilerin ve üreticilerin alışkanlıkları hızla değişiyor. Tıpkı tarımsal üretimde ihracat odaklı büyüme hikayeleri yazan Düzce kabağının dünyaya açılması gibi, sanayide de yeşil enerji standartlarına uyum sağlamak artık bir zorunluluk haline geldi. Karbon salınımını azaltan yenilikçi adımlar, Türk ürünlerinin küresel pazardaki rekabet gücünü artırıyor.

Öte yandan, dönüşümün sadece enerji üretimiyle sınırlı kalmayacağını belirten uzmanlar, enerji verimliliğinin de en az elektrifikasyon kadar kritik olduğunu savunuyor. Binalarda ve ulaştırma ağlarında enerji tasarrufu sağlayan çözümlerin yaygınlaştırılması, hem hane halkı bütçesine katkı sağlıyor hem de altyapı maliyetlerini optimize ediyor. Tıpkı kış aylarında bağışıklığı güçlendiren kış çayı faydaları gibi, enerji verimliliği de ekonomik sistemin bağışıklık sistemini dış şoklara karşı koruyor.

Finansmana Erişim ve Altyapı Yatırımları

COP31 gündeminin en önemli ayaklarından birini de gelişmekte olan ülkelerin temiz enerji finansmanına erişiminin kolaylaştırılması oluşturuyor. Artan elektrik talebinin tamamen temiz ve yenilenebilir kaynaklardan karşılanabilmesi için şebeke ve depolama yatırımlarına milyarlarca dolarlık kaynak aktarılması gerekiyor. Türkiye, Antalya’daki zirvede sadece kendi hedeflerini açıklamakla kalmayacak, aynı zamanda küresel Kuzey ile Güney arasında finansal bir köprü kurarak iklim diplomasisinde kilit bir rol üstlenecek.