⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 423
🕐 Son Güncelleme: 16.10.2026 07:09
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Batı Antarktika’da bulunan ve “Kıyamet Buzulu” olarak bilinen Thwaites Buzulu’nun erime hızının tahmin edilenden daha yüksek olduğu tespit edildi.
- Yeni geliştirilen buz tabakası modeli, “gelgit pompalaması” adı verilen sürecin buzu beklenenden daha hızlı erittiğini gösteriyor.
- Buzulun tamamen çökmesi durumunda küresel deniz seviyelerinin 60 santimetreden fazla yükselmesi ve toplamda 3 metreye ulaşması bekleniyor.
Batı Antarktika’da yer alan ve potansiyel felaket senaryoları nedeniyle bilim dünyasında “Kıyamet Buzulu” olarak adlandırılan Thwaites Buzulu, küresel deniz seviyelerindeki artış tahminlerini altüst eden yeni bir keşfe sahne oldu. Florida büyüklüğündeki bu devasa buz kütlesinin erime süreçlerine dair geliştirilen yeni modeller, buzulun tahmin edilenden çok daha hızlı bir şekilde geri çekildiğini ortaya koyuyor.
Yeni Model: Gelgit Pompalaması Etkisi
California Üniversitesi (UCLA) ve NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı’ndan uzman buzul bilimciler, buzulun altındaki karmaşık süreçleri daha doğru yansıtan yeni bir buz tabakası modeli geliştirdi. Geleneksel modeller, buzulun deniz tabanıyla temas ettiği “topraklama hattını” durağan bir yapı olarak kabul ederken, yeni araştırmalar bu durumun hatalı olduğunu gösteriyor. Uydu verileriyle desteklenen yeni model, gelgit pompalaması adı verilen bir sürecin varlığını kanıtladı.
Araştırmanın baş yazarı Mattia Poinelli, gelgit hareketlerinin kalın buzu sürekli olarak yukarı ve aşağı hareket ettirdiğini belirtiyor. Bu süreç, nispeten sıcak okyanus suyunun buzulun derinliklerine kadar nüfuz etmesine ve erimeyi şiddetlendirmesine neden oluyor. Bu durum, deniz seviyelerindeki yükselmenin yaratacağı riskleri artırırken, kentlerde sel felaketine karşı geliştirilen koruma stratejilerinin önemini de bir kez daha gündeme getiriyor.
Deniz Seviyeleri İçin Kritik Tehdit
Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, Thwaites Buzulu’nun erimesi küresel deniz seviyesindeki artışın halihazırda yaklaşık yüzde 4’ünü oluşturuyor. Eğer buzul tamamen çökerse, deniz seviyelerinde doğrudan 60 santimetrelik bir yükselme meydana gelebilir. Daha kritik olan ise, bu buzulun devasa Antarktika buz tabakasını tutan bir “tıpa” görevi görmesidir. Tıpanın yerinden oynaması, deniz seviyelerinin toplamda 3 metreye kadar yükselmesine yol açarak Miami’den Manila’ya kadar birçok kıyı kentini haritadan silebilir.
Buzulun altındaki topografya, erime sürecini daha da karmaşık hale getiriyor. Buzulun üzerinde bulunduğu arazinin aşağı doğru eğimli olması, erime ilerledikçe daha fazla buzun sıcak okyanus suyuna maruz kalmasına neden oluyor. İklim değişikliğinin okyanus ekosistemleri üzerindeki etkisi, tıpkı Peru’da El Niño krizi gibi bölgesel felaketleri tetiklediği gibi, küresel ölçekte de kıyı topluluklarını geri dönülemez bir yıkımla karşı karşıya bırakabilir.
2100 Yılına Kadar Beklenen Senaryolar
Bilim insanları, yeni modelleri topraklama bölgesi dinamiklerini içerecek şekilde ayarladıklarında, Thwaites’in 2100 yılına kadar deniz seviyelerine yapacağı katkının, küresel ısınma etkisi olmasa dahi önceki tahminlerin iki katına çıkabileceğini saptadı. Bu durum, iklim değişikliğiyle mücadele ve kıyı şehirlerinin adaptasyon süreçleri için zamanın daraldığını gösteren en somut verilerden biri olarak kabul ediliyor.
