Aliağa Smart Solar Fabrikasında İşten Çıkarılan İşçiler Direnişte

İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan Smart Solar fabrikası, bir yıl önce devlet erkanının katılımıyla yapılan görkemli açılış törenleriyle Türkiye’nin “yeşil dönüşüm” vizyonunun merkez üssü olarak tanıtılmıştı. Ancak bugün aynı tesisin kapısında, teknolojik başarı hikâyeleri yerine işçilerin hak arayışı ve direniş çadırları yer alıyor. Yenilenebilir enerji sektöründe faaliyet gösteren şirkette yaşanan kriz, endüstriyel büyüme ile işçi hakları arasındaki derin uçurumu bir kez daha gözler önüne serdi.

Sendikal Örgütlenme ve İşten Çıkarma Süreci

Smart Solar bünyesinde çalışan işçilerin, Türk-İş’e bağlı TES-İŞ’ten ayrılarak DİSK/Enerji-Sen çatısı altında örgütlenmeye başlaması, fabrikadaki gerilimin fitilini ateşledi. Sendikal tercihlerini kullanan işçilere yönelik ilk müdahale eylül ayında gerçekleşti ve 7 işçi işten çıkarıldı. Bu gelişme üzerine fabrika içerisinde 96 saat süren bir direniş başlatıldı. İşçiler, anayasal haklarının korunması talebiyle fabrikayı terk etmeyerek kararlılıklarını gösterdi.

Dört gün süren eylemler sonunda taraflar arasında varılan mutabakata rağmen, işçilerin iddialarına göre şirket yönetimi taahhütlerini yerine getirmedi. Sürecin devamında 74 işçinin daha tazminat hakları gasp edilerek işten çıkarılması, bölgedeki işçi örgütlenmelerine yönelik sert bir tutum olarak değerlendiriliyor. Benzeri işçi hakları ihlalleri, sektördeki diğer büyük tesislerde de tartışmalara yol açıyor; örneğin Korteks fabrikasında işten çıkarma ve yeni işçi alımı tartışması, endüstriyel üretimdeki istihdam sorunlarının yaygınlığını kanıtlar nitelikte.

Yeşil Dönüşümün Emek Maliyeti

Türkiye’nin COP31 hazırlıkları kapsamında “yeşil dönüşüm” vurgusu yaptığı bir dönemde, bu dönüşümün motor gücü olan fabrikalarda yaşanan sömürü ilişkileri dikkat çekiyor. Devlet teşvikleriyle desteklenen yüksek teknoloji yatırımları, sadece enerji verimliliği değil, aynı zamanda insani çalışma koşullarını da kapsamalıdır. Ancak Smart Solar örneği, “yeşil kılıf” altında ucuz emek rejiminin sürdürülmeye çalışıldığını gösteriyor.

Ekonomik istikrarın ve yatırım ortamının önemi, özellikle Balsu Gıda 4,6 milyar TL’lik yüksek maliyetli borcunu kapattı haberlerinde olduğu gibi şirketlerin finansal yapılarıyla gündeme gelse de, bu finansal başarıların işçilerin anayasal hakları pahasına elde edilmesi, uzun vadede sürdürülebilir bir sanayi modeline hizmet etmiyor.

Direnişin Geleceği ve Beklentiler

İşçiler, hem sendikal özgürlüklerinin tanınmasını hem de haksız yere işten çıkarılan arkadaşlarının görevlerine iade edilmesini talep ediyor. Fabrika önündeki direniş çadırında bekleyişlerini sürdüren işçiler, “Güneş enerjisi üretiyoruz ancak çalışma koşullarımız karanlık” ifadeleriyle tepkilerini dile getiriyor. Kamuoyu, bu uyuşmazlığın sendikal haklara saygı çerçevesinde çözülmesini ve işçilerin mağduriyetinin giderilmesini bekliyor.