⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 387
🕐 Son Güncelleme: 19.10.2026 09:13
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan deri sırtlı deniz kaplumbağaları, endüstriyel balıkçılık faaliyetleri nedeniyle yaşam alanlarını hızla kaybediyor.
- Greenpeace tarafından yayımlanan “Well Connected” raporu, Atlantik açık denizlerinde kurulacak bağlantılı koruma alanlarının ölüm riskini %35 oranında azaltabileceğini ortaya koyuyor.
- BM biyolojik çeşitlilik konferansında (CBD COP17) gündeme gelen bu öneri, 2030’a kadar okyanusların %30’unun koruma altına alınması hedefine ulaşmayı amaçlıyor.
Dünya genelinde okyanus ekosisteminin en hassas türlerinden biri olan deri sırtlı deniz kaplumbağaları, endüstriyel balıkçılık faaliyetlerinin yarattığı “tehlike bölgeleri” nedeniyle yok olma riskiyle karşı karşıya. 2013 yılından bu yana IUCN kırmızı listesinde “hassas” kategorisinde yer alan bu canlılar için bilim dünyası yeni koruma stratejileri geliştiriyor.
Atlantik’te Koruma Alanı Arayışı
Deri sırtlı deniz kaplumbağalarının göç rotaları üzerinde bulunan Atlantik açık denizlerinde, şu an için tam koruma altındaki hiçbir bölge bulunmuyor. Bu durum, söz konusu türün ticari av araçlarından kaçabileceği hiçbir güvenli limanın kalmadığı anlamına geliyor. Uzmanlar, bu göç yollarının korunmasının türün devamlılığı için kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor. Tıpkı AB’nin ‘Made in Europe’ düzenlemesinde Türkiye beklentisi gibi küresel ölçekli politikaların, çevresel sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi gerektiği belirtiliyor.
“Well Connected” Raporu ve Çözüm Stratejileri
Greenpeace International tarafından yayımlanan “Well Connected” adlı rapor, okyanus koruma alanlarının ağ şeklinde birbirine bağlanmasının deri sırtlı deniz kaplumbağaları için hayati bir çözüm olabileceğini öne sürüyor. Araştırmaya göre, önerilen bu sığınaklar, kaplumbağaların karşı karşıya kaldığı endüstriyel balıkçılık kaynaklı risklerin yüzde 35’inden fazlasını bertaraf edebilir.
Bu rapor, Ermenistan’da düzenlenen önemli bir BM biyolojik çeşitlilik konferansı (CBD COP17) ile eş zamanlı olarak dünya kamuoyuna sunuldu. Konferansta, 2022 yılında belirlenen ve 2030 yılına kadar dünya okyanuslarının yüzde 30’unun korunmasını hedefleyen taahhütlerin ilerleme durumu değerlendiriliyor. Ancak Greenpeace, hükümetlerin mevcut hızını “salyangoz hızı” olarak nitelendirerek, bu tempoyla hedeflere ulaşmanın 265 yıl süreceği uyarısında bulundu.
Küresel Okyanus Antlaşması ve 17 Bölge
Greenpeace, Küresel Okyanus Antlaşması kapsamında 17 özel bölgenin acilen “tam korumalı okyanus sığınağı” statüsüne alınmasını talep ediyor. Bu bölgeler, mevcut deniz koruma alanlarının (DKA) güçlendirilmesi ve yeni stratejik sahaların eklenmesiyle Atlantik açık denizlerinin yüzde 31’inden fazlasını kapsayacak bir koruma ağı oluşturmayı hedefliyor. Bölgesel projelerin çevresel etkileri ise tıpkı Diyarbakır’da kaya petrolü sondaj çalışmaları gibi yerel ve küresel dengeler gözetilerek planlanmalıdır.
Bilim insanları, okyanusların toparlanabilmesi için yüzde 30 koruma oranının asgari seviye olduğunu hatırlatırken, hükümetlerin taahhütleri ile hayata geçirilen somut adımlar arasındaki uçurumun kapatılması çağrısında bulunuyor. Deri sırtlı deniz kaplumbağalarının geleceği, bu konferanstan çıkacak kararlara ve uluslararası iş birliğinin hızına bağlı görünüyor.
