Alberta’da Ayrılık Referandumu: Seçmenler Kanada’da Kalmayı Seçti

Kanada’nın ekonomik açıdan kritik öneme sahip petrol zengini eyaleti Alberta‘da gerçekleştirilen kritik referandum sonuçlandı. Salı günü sandığa giden seçmenler, ezici bir çoğunlukla eyaletin Kanada Federasyonu içerisinde kalması yönünde karar verdi. Sandık çevrelerinin yaklaşık yüzde 90’ının sayıldığı resmi olmayan verilere göre, seçmenlerin yüzde 75’i ülkede kalma yönünde oy kullandı.

Trump Tehditleri Kanada’yı Birleştirdi

Referandumun sonuçları, sadece yerel bir siyasi tercih değil, aynı zamanda küresel siyasi konjonktürün bir yansıması olarak değerlendiriliyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Kanada’ya yönelik ticaret savaşları ve ilhak tehditleri, eyaletler arasındaki ayrılıkçı sesleri bastırarak Kanadalıları ortak bir paydada buluşturdu. Bağımsızlık karşıtı cephenin öncü isimlerinden Thomas Lukaszuk, sürecin ardından yaptığı açıklamada, “Kanada’yla uğraşmayın. Başkan Trump bunu izliyor,” diyerek ulusal güvenliğin önemine dikkat çekti.

Eski Alberta Başbakan Yardımcısı Lukaszuk liderliğindeki “Forever Canadian” kampanyası, seçmenleri ayrılık yerine birlik içinde kalmaya ikna etmede büyük rol oynadı. Uluslararası siyasi gerilimlerin yerel dengeleri nasıl etkileyebileceği, Özgür Özel’den Ursula von der Leyen’e Deniz Yetki Alanları Tepkisi gibi örneklerde görüldüğü üzere, devletlerin sınır güvenliği ve bütünlüğü üzerindeki baskıları artırıyor.

Referandumun Niteliği ve Seçmen Motivasyonu

Yapılan oylama, doğrudan bir bağımsızlık oylaması değildi. “Evet” oyu verilmesi durumunda, Alberta’nın gelecekte Kanada’dan ayrılmasını oylayabileceği resmi bir referandum sürecinin başlatılması öngörülüyordu. Kanada Başbakanı Mark Carney, Ottawa’da yaptığı açıklamada, seçmenlerin dörtte birinin süreci başlatmak için “evet” demesinin mutlaka bağımsızlık istedikleri anlamına gelmediğini vurguladı. Carney’ye göre, bazı seçmenler sadece Ottawa yönetimine olan memnuniyetsizliklerini dile getirmek için bir mesaj olarak bu oyu kullandı.

Bu durum, toplumsal hareketliliğin ve siyasi mesaj verme isteğinin bir parçası olarak görülebilir. Tıpkı Iğdır’dan Etiyopya’ya uzanan göç: “Ender” isimli şahin 14 ülke geçti haberinde görüldüğü gibi, sınırları ve siyasi sınırları aşan hareketlilikler, yönetimlerin stratejik kararlarını doğrudan etkiliyor.

Federal ve Eyalet İlişkilerinde Yeni Dönem

Başbakan Carney, sonuçların ardından Alberta Başbakanı Danielle Smith ile bir araya gelerek göçmenlik ve federal-eyalet ilişkilerinin güçlendirilmesi konularını görüştü. Seçmenlerin bir kısmı, referandum için harcanan kaynakların sağlık hizmetlerine ayrılmamasından şikayet ederken, bir kısmı da Ottawa’ya “mutlu değiliz” mesajı vermek amacıyla süreci desteklediklerini belirtti. Alberta’daki bu siyasi hareketlilik, yerel yönetimlerin iklim ve ekonomi politikalarıyla da iç içe geçiyor; benzer şekilde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum’dan Ayazağa Açıklaması gibi kamuoyu gündemlerini meşgul eden konular, eyaletlerin federal hükümetle olan müzakerelerinde temel belirleyici unsurlar olmaya devam edecek.