Kudüs’teki Teleferik Projesinde İtalyan Şirket de Çekildi

İsrail’in Doğu Kudüs‘te hayata geçirmeyi planladığı ve uluslararası alanda büyük tartışmalara yol açan teleferik projesinde kriz derinleşiyor. Batı Kudüs ile Doğu Kudüs’ün Silvan beldesi arasında inşa edilmesi öngörülen 1,4 kilometrelik hat için anlaşma aşamasında olan İtalyan teleferik mühendislik ve danışmanlık şirketi ROPES, projeden çekildiğini duyurdu.

Kudüs Kalkınma Dairesi, eylül ayının sonlarında ROPES ile sözleşme niyetini belirten resmi bir bildirim yayınlamıştı. Ancak şirketin Genel Müdürü Stephan Obexer, Hindistan’daki diğer projeleri ve taahhütleri gerekçe göstererek danışmanlık işini reddettiklerini açıkladı. Bu gelişmeyle birlikte ROPES, projeden desteğini çeken beşinci yabancı şirket oldu.

Uluslararası Alanda Tepki Çeken Proje

İlk olarak İsrail hükümeti tarafından 2019 yılında onaylanan teleferik projesi, 2022’de Yüksek Mahkeme’nin itirazları reddetmesiyle hukuki engellerini aşmış gibi görünmüştü. Planlanan güzergahın, Batı Kudüs’ü işgal altındaki Doğu Kudüs’ün Silvan beldesine bağlaması öngörülüyordu. Silvan’daki Filistinlileri yerinden etme faaliyetleriyle bilinen İsrailli örgüt Elad’ın kontrolündeki sözde “turizm bölgesine” uzanacak olan hat, jeopolitik dengeler ve insan hakları açısından da sıklıkla eleştiriliyor.

Benzer jeopolitik krizler ve bölgesel istikrarsızlıklar, tıpkı İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları gibi uluslararası kamuoyunun yakından takip ettiği başlıklar arasında yer alıyor. Uzmanlar, bu tür stratejik hamlelerin Doğu Akdeniz’deki genel güvenlik ve diplomasi ortamını doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor. Nitekim benzer bir diplomatik hassasiyet, Doğu Akdeniz’deki hakların korunması sürecinde de Türkiye ve ilgili ülkeler tarafından titizlikle izleniyor.

Yabancı Şirketlerin Geri Çekilme Gerekçeleri

İsrail basınından Haaretz’in aktardığı bilgilere göre, daha önce siyasi hassasiyetler ve hukuki riskler nedeniyle üçü Fransız ve biri İsviçreli olmak üzere toplam dört yabancı şirket projeden desteğini çekmişti. İtalyan ROPES firmasının da sürece dahil olmaktan vazgeçmesiyle birlikte, toplam fire sayısı beşe ulaştı. Uluslararası şirketlerin bu kararı almasında, projenin insan hakları ihlallerine zemin hazırlayacağına yönelik endişelerin payı büyük.

İnsan hakları örgütleri, teleferik hattının Filistinli yerel halkı zorla yerinden edeceğini, bölgenin tarihi ve kültürel manzarasını kalıcı olarak değiştireceğini savunuyor. İsrailli yetkililer projenin planlandığı gibi ilerlediğini iddia etse de, arka arkaya gelen bu istifalar ve ortaklık iptalleri projenin geleceğini belirsizliğe sürüklemiş durumda.