Astor Enerji Fabrikasında İşçilere Çipli Takip Uygulaması

Ankara’nın Sincan ilçesinde transformatör ve anahtarlama ürünleri üretimi yapan Astor Enerji fabrikasında, çalışma koşullarını ve işleyişi değiştiren yeni bir uygulama devreye alındı. Fabrika çalışanları, mesai saatleri boyunca boyunlarına takmak veya yanlarında taşımak zorunda oldukları, konum ve hareket bilgilerini anlık olarak iletebilen çipli cihazlar aracılığıyla takip ediliyor.

Güvenlik Gerekçesiyle Başlatılan Takip Sistemi

Yaklaşık üç ay önce başlatılan ve fabrikadaki farklı bölümlere aşamalı olarak yaygınlaştırılan bu uygulama, işçiler tarafından “çip” olarak adlandırılıyor. Şirket yetkililerinin uygulamayı başlatırken çalışanlara sunduğu temel gerekçe, iş sağlığı ve güvenliği. Cihazların üzerinde bulunan bir buton sayesinde, olası bir afet veya acil durumda çalışanların konumuna hızla ulaşılmasının hedeflendiği belirtiliyor. Ancak bu durum, işçiler arasında farklı yorumlara neden oluyor.

Kimliğini açıklamak istemeyen bir fabrika çalışanı, sistemin işleyişine dair şu ifadeleri kullandı: “Bize bu cihazların güvenlik amacıyla verildiğini, bir sorun olduğunda butona basarak yardım çağırabileceğimizi söylediler. Ancak bu cihazları mesai bitene kadar boynumuzda veya cebimizde taşımak zorundayız. Cihaz, hareketlerimizi anlık olarak algılıyor.”

İş yerindeki bu tür denetim mekanizmaları, sektördeki risk yönetimi tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Bazı uzmanlar, Coşkun Çokyiğit yaklaşan risklere karşı kritik uyarıda bulundu şeklinde değerlendirilen süreçlerin, iş yerindeki dijital denetim boyutunun işçi psikolojisi üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor.

Performans Kaygısı ve Mola Süreleri

İşçilerin en büyük endişesi, cihazlardan elde edilen verilerin ilerleyen süreçte bir denetim aracına dönüşmesi. Daha önce kamera sistemleriyle yapılan gözlemlerin, artık GPS tabanlı bir takip sistemine evrildiğini düşünen çalışanlar, bu verilerin performans puanlamalarında kullanılmasından korkuyor. Fabrikada zaman yönetiminin zaten çok sıkı olduğunu belirten bir işçi, 1 dakikalık sapmaların bile takip edildiğini vurguluyor.

Mola ve dinlenme alanlarına gidilirken bile cihazın bırakılamaması, çalışanlar üzerinde baskı oluşturuyor. Bu durum, sadece yerel ölçekte değil, küresel düzeydeki işçi hareketliliğiyle de benzerlik gösteriyor. Örneğin, Avrupa’da hükümet karşıtı protestolar ve polis müdahaleleri artıyor haberlerinde görülen toplumsal gerilimlerin temelinde de benzer hak ve özgürlük tartışmaları yatıyor.

“Hayvan Değiliz” Tepkisi

Uygulamanın psikolojik etkilerine değinen çalışanlar, kendilerini sürekli izlenen canlılar gibi hissettiklerini ifade ediyor. Evcil hayvanlara çip takılması ile çalışanlara cihaz takılması arasındaki benzerliğe dikkat çeken bir işçi, “Hayvan değiliz sonuçta, sürekli takip edilmek kendimizi kötü hissettiriyor” diyerek tepkisini dile getirdi. Fabrika yönetiminden henüz sistemin veri kullanımına dair detaylı bir açıklama gelmezken, uygulamanın tüm departmanlarda yaygınlaştırılması bekleniyor.