⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 362
🕐 Son Güncelleme: 26.10.2026 13:37
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Suriye’de Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara dönemine ait 2025–26 eğitim yılı müfredatında, Osmanlı dönemine ilişkin tanımlamalar köklü bir şekilde değiştirildi.
- “Büyük Arap İsyanı” ve “Osmanlı işgali” gibi ifadeler müfredattan çıkarılarak, yerine daha diplomatik olduğu değerlendirilen “Osmanlı yönetimi” tanımlamaları getirildi.
- Yapılan değişikliklerle, geçmiş dönem ders kitaplarında yer alan Türk karşıtı söylemlerin yumuşatılması ve tarihsel anlatının yeniden kurgulanması hedeflendi.
Suriye eğitim sisteminde 2025–26 eğitim-öğretim yılı itibarıyla hayata geçirilen müfredat değişikliği, tarihsel anlatının yeniden şekillendirildiğini ortaya koydu. Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara dönemiyle birlikte, okullarda okutulan ders kitaplarında Osmanlı İmparatorluğu’na ve bölge tarihine bakış açısında önemli bir revizyona gidildi.
“İşgal” Yerine “Osmanlı Yönetimi” Tanımı
Eğitim materyallerinde dikkat çeken en temel değişim, Osmanlı’nın bölgedeki hakimiyetinin tanımlanma biçimi oldu. 2017–18 yıllarındaki müfredatta, Osmanlı hakimiyeti doğrudan “Osmanlı işgali” olarak nitelendirilirken, yeni baskılarda bu ifade yerini “Osmanlı yönetimi dönemi” kavramına bıraktı. Bu değişim, Suriye’nin tarihsel perspektifinde Osmanlı geçmişine yönelik kullanılan terminolojinin yumuşatıldığının en somut göstergesi olarak kabul ediliyor.
Benzer bir diplomatik dil değişikliği, 1916–1918 yılları arasında gerçekleşen isyan hareketlerinde de görüldü. Daha önce “Büyük Arap İsyanı” olarak adlandırılan ve Şerif Hüseyin liderliğinde yürütülen süreç, yeni kitaplarda “Hüseyin bin Ali’nin isyan hareketi” şeklinde tanımlanıyor. Ayrıca, bu hareketin amacına ilişkin “İttihatçı Türklerin yönetiminden kurtulmak” şeklindeki ifadelerin metinlerden çıkarılması, bölgesel siyasi iklimin eğitim politikalarına yansıması olarak yorumlanıyor.
Tarihsel Anlatıda Yeni Dönem
Müfredattaki bu güncellemeler, yalnızca Osmanlı dönemiyle sınırlı kalmadı. “Arap Uyanışı” hareketi gibi hassas konularda da içeriklerin yeniden düzenlendiği gözlemlendi. Özellikle “Arapların milli uyanışı” başlığı altındaki bölümlerde, geçmişteki sert söylemlerin yerini daha akademik ve mesafeli bir dilin aldığı görülüyor. Bölgedeki siyasi gelişmelerin yanı sıra, Filistinli siyasi mahkumların durumu gibi güncel insani meselelerin de eğitim gündeminde kendine yer bulduğu bilinmektedir.
Uzmanlar, bu değişikliğin bölgedeki dış politika hedefleri ve tarihsel hafızanın yeniden inşası süreciyle bağlantılı olduğunu belirtiyor. Eğitim materyallerindeki bu dönüşüm, bölgedeki diğer siyasi değişimler ve seçim süreçleri ile paralel bir çizgide ilerliyor. Suriye hükümetinin, yeni nesillere aktardığı tarihsel kimliği daha geniş bir perspektifle kurgulama çabası, Orta Doğu tarih yazımında yeni bir dönemin habercisi olabilir.
Müfredatın bütününe bakıldığında, “Türk karşıtı” olarak nitelendirilen ifadelerin ayıklanması, devletin dış ilişkilerinde bölgesel bir denge arayışında olduğunu da gösteriyor. Eğitim kurumlarında okutulan bu yeni içeriklerin, Suriye’nin önümüzdeki yıllardaki toplumsal hafızasını nasıl etkileyeceği ise merak konusu.
