Okullarda Disiplin Sistemi ve Akran Zorbalığı Araştırması Açıklandı

Türkiye’deki eğitim kurumlarında güvenli bir öğrenme ortamı oluşturulması ve akran zorbalığıyla etkin mücadele edilmesi amacıyla hazırlanan kapsamlı araştırma sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi (EBSAM) tarafından yürütülen “Güvenli Okul ve Akran Zorbalığı: Türkiye’de Mevcut Durum, Risk Faktörleri ve Politika Önerileri” başlıklı çalışma; 3 bin 198 öğretmen, 2 bin 315 öğrenci ve 2 bin 280 velinin görüşlerini kapsıyor.

Öğretmenlerin Otoritesi ve Disiplin Algısı Zayıflıyor

Araştırmadan elde edilen veriler, eğitim ortamlarındaki disiplin yapısının ciddi bir dönüşüm geçirdiğini gösteriyor. Katılımcı öğretmenlerin %90,7’si, mesleğe başladıkları ilk yıllara kıyasla sınıftaki otoritelerinin zayıfladığını ifade etti. Okul güvenliği algısı beş üzerinden değerlendirildiğinde; öğretmenlerde 3,48, velilerde 3,38 ve öğrencilerde 3,24 seviyesinde ölçüldü. Eğitim süreçlerindeki bu denetim ihtiyacı, toplumsal düzenin korunması adına kritik bir önem taşıyor. Nitekim Türkiye’de elektronik sigara satışına yönelik denetim sorunları gibi farklı alanlarda da görülen denetim eksikliği, sosyal yapının genelini etkileyen bir unsur olarak karşımıza çıkıyor.

Akran Zorbalığı ve Siber Tehditler Artış Gösteriyor

Öğrencilerin maruz kaldığı zorbalık türleri ve sıklığı, araştırmanın en çarpıcı bölümlerinden birini oluşturuyor. Öğrencilerin %18,1’i ayda bir veya iki kez, %10,5’i ise haftada bir veya iki kez hakaret ya da alaya maruz kaldığını belirtirken; katılımcı öğrencilerin %35,4’ü yaşadığı zorbalıktan en az orta düzeyde etkilendiğini dile getirdi. Özellikle dijitalleşen dünyada siber zorbalık riski de yükseliyor. Günlük ekran süresi dört saati aşan öğrencilerde siber zorbalığa maruz kalma oranı %14,9’a kadar çıkıyor. Velilerin %88’inin çocuklarının siber zorbalığa uğrayıp uğramadığını bilmemesi ise dijital güvenlik konusundaki boşluğu gözler önüne seriyor.

Eğitimdeki bu sosyal sorunlar, toplumun diğer katmanlarıyla da doğrudan bağlantılıdır. Sosyal refahın ve güvenliğin sağlanması, tıpkı asgari ücret ve emekli maaşlarının beslenme maliyetini karşılama süresi gibi ekonomik ve sosyal dinamiklerle iç içe geçmiş bir süreçtir.

Zorbalıkla Mücadele İçin 12 Kritik Öneri

Eğitim-Bir-Sen Genel Sekreteri Talat Yavuz, güvenli okul ortamının nitelikli eğitimin temel şartı olduğunu vurgulayarak, çözümün çok paydaşlı bir yapıda olduğunu belirtti. Araştırma kapsamında akran zorbalığıyla mücadele etmek amacıyla 12 maddelik bir politika önerisi sunuldu. Bu öneriler arasında; Türkiye genelinde ortak standartlara sahip bir güvenli okul çerçevesinin oluşturulması, disiplin sisteminin yeniden düzenlenmesi ve her okulda öğrencilerin kendilerini güvende hissederek başvurabilecekleri mekanizmaların kurulması yer alıyor.

Öğrencilerin %21,1’inin zorbalığa uğradığında bildirim yapmayı düşünmesine rağmen okula başvurmaması, mevcut mekanizmaların güvenilirliğinin artırılması gerektiğini bir kez daha kanıtlıyor.