Güney Kore’de Eski Devlet Başkanı Yoon İçin İdam Cezası İstendi

Güney Kore yargı sistemi, ülkenin yakın siyasi tarihindeki en kritik davalardan birine tanıklık ediyor. Eski Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol’un müebbet hapis cezasına karşı yaptığı itiraz üzerine görülen temyiz duruşmasında, özel yetkili soruşturma savcısı Cho Ehun-suk yönetimindeki ekip, Yoon hakkında idam cezası verilmesini talep etti. Bu talep, ülkenin siyasi istikrarı ve hukuk devleti ilkeleri açısından büyük bir tartışmayı beraberinde getirdi.

Savcılığın İdam Talebi ve Gerekçeleri

Duruşma sırasında söz alan savcılık ekibi, alt mahkemenin verdiği müebbet hapis cezasının suçun ağırlığıyla kıyaslandığında çok hafif kaldığını savundu. Savcılık üyeleri, Yoon’un anayasaya bağlı kalacağına dair yemin etmesine rağmen askerleri sahaya sürerek demokratik süreçleri sekteye uğratmasını “affedilemez bir suç” olarak nitelendirdi. Savcılık, “Bu durum anayasal düzeni yerle bir eden ve ülkeyi 40 yıl geriye götürmeye çalışan bir girişimdir,” ifadelerini kullanarak suçun vahametine dikkat çekti.

Savcılık ekibi, olası bir hatalı hüküm ihtimaline dair getirilen eleştirilere de yanıt verdi. Davada suçun kanıtlanmış olması sebebiyle hata payının bulunmadığını belirten ekip, idam cezasının verilmesi konusunda tereddüt edilmemesi gerektiğini vurguladı. Güney Kore’deki bu hukuki gerilim, İsrail’deki seçim sonrası yaşanan gerilim gibi küresel siyasi hareketliliklerin yaşandığı bir dönemde, bölgedeki demokratik süreçlerin hassasiyetini bir kez daha gündeme taşıdı.

Hukuki Durum ve İdam Cezası Tartışması

Güney Kore ceza hukukuna göre, bir ayaklanmanın liderliğini yapmak suçlamasıyla yargılanan bir kişi için üç farklı ceza türü öngörülmektedir: İdam cezası, müebbet hapis ve ağır iş yükü olmaksızın müebbet hapis. Ocak ayında savcılar, Yoon’u yargı ve yasama organlarını ele geçirerek iktidarda kalmaya çalışan bir ayaklanmanın elebaşı olarak tanımlamıştı. Bu durum, hükümetlerin aldığı yeni yaptırımlar gibi hukuk temelli siyasi hamlelerle kıyaslandığında, ülkenin iç hukuk dengelerinin ne kadar sarsıldığını göstermektedir.

Ancak idam talebi, Güney Kore’nin fiili uygulamalarıyla çelişiyor. Uluslararası Af Örgütü verilerine göre Güney Kore, Aralık 1997’den bu yana hiçbir idam cezası infaz etmediği için “fiilen idam cezasını kaldırmış” ülkeler arasında yer alıyor. Buna rağmen savcılık, ceza kanunlarının uygulanması noktasında taviz verilmemesi gerektiğini savunuyor.

Yoon Suk Yeol’un Azil Süreci ve Sıkıyönetim Kararı

Süreç, 3 Aralık 2024 tarihinde Yoon’un muhalefeti “devlet karşıtı faaliyetlerle” suçlayarak sıkıyönetim ilan etmesiyle başladı. Ulusal Meclis’in bu kararı derhal iptal etmesinin ardından Yoon geri adım atmak zorunda kalmış, 14 Aralık 2024’te yapılan oylama ile görevden uzaklaştırılmıştı. Anayasa Mahkemesi, 4 Nisan 2025 tarihinde verdiği kararla Meclis’in azil istemini haklı bularak Yoon’un görevine son verdi. Şubat ayında “ayaklanmaya liderlik etmekten” suçlu bulunan Yoon, şu an temyiz aşamasındaki bu kritik davanın sonucunu bekliyor.