Uzaktan Çalışan Personelin İşten Çıkarılmasına İlişkin Emsal Karar

İş dünyasında uzaktan çalışma modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, çalışma düzenine ilişkin hukuki uyuşmazlıklar da artış gösteriyor. Son olarak bir dış ticaret müdürünün, işverenin bilgisi dahilinde evden çalışmasına rağmen “devamsızlık” gerekçesiyle işten çıkarılması üzerine yargıdan emsal bir karar çıktı. Bölge Adliye Mahkemesi, işverenin uzun süre itiraz etmediği çalışma biçimlerinin artık bir “uygulanan çalışma düzeni” olarak kabul edilmesi gerektiğini vurguladı.

Yerel Mahkemenin Red Kararı ve Hukuki Süreç

Olayın gelişimine göre, dış ticaret müdürü olarak görev yapan çalışan, işverenin bilgisi ve onayı dahilinde görevini evden sürdürüyordu. Ancak sigorta primlerinin 30 gün üzerinden tam yatırıldığı bir ayda, işveren tarafından işçinin iş yerine gitmediği gerekçesiyle devamsızlık tutanakları tutularak iş akdi feshedildi. Mağdur müdür, iş akdinin haksız yere sona erdirildiğini savunarak işe iade davası açtı.

İlk derece mahkemesi, iş sözleşmesinde resmi bir uzaktan çalışma maddesi bulunmadığı ve çalışanın tek taraflı olarak çalışma sistemini belirleyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verdi. İş dünyasındaki bu tür hukuki belirsizlikler, küresel enerji şirketlerinin kâr rekorları kırdığı ve ekonomik dalgalanmaların yaşandığı dönemlerde şirketlerin operasyonel risklerini de doğrudan etkiliyor.

Bölge Adliye Mahkemesi’nden Emsal Niteliğinde Karar

Yerel mahkemenin kararını istinafa taşıyan davacı tarafın talebi üzerine devreye giren Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), dosyayı titizlikle inceleyerek hukuk literatürüne geçecek bir karara imza attı. Mahkeme, davacının SGK hizmet dökümünü incelediğinde, devamsızlık yapıldığı iddia edilen ayda sigorta primlerinin tam olarak yatırıldığını tespit etti. Bu durum, işverenin o ay içerisinde çalışanın iş başında olduğunu kabul ettiğinin en somut kanıtı olarak değerlendirildi.

Mahkeme kararında şu kritik noktalara dikkat çekildi:

• İşverenin, çalışanın evden çalışmasına uzun süre itiraz etmemesi, bu durumu zımnen kabul ettiği anlamına gelir.
• Tanık beyanları, iş yerinde evden çalışma sisteminin genel bir uygulama olduğunu doğrulamaktadır.
• İşverenin, çalışma düzenindeki değişikliği bildirmesi veya mevcut düzeni kaldırması gerekirdi; ancak böyle bir bildirim yapılmadan devamsızlık tutanağı düzenlenmesi hukuka aykırıdır.

BAM, davacının devamsızlık kastı bulunmadığını, aksine mevcut uzaktan çalışma sistemiyle işine devam ettiğini belirterek, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırdı. Bu karar, iş sözleşmelerinde yazılı bir hüküm olmasa dahi, taraflar arasında yerleşik hale gelen çalışma modellerinin hukuki koruma altında olduğunu kanıtlıyor. İş hukukundaki bu tür gelişmeler, şirketlerin insan kaynakları politikalarını ve uzaktan çalışma protokollerini yeniden gözden geçirmelerini zorunlu kılıyor.