⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 440
🕐 Son Güncelleme: 03.11.2026 10:33
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- ABD’de 65 yaş ve üzerindeki 995 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, sık gündüz uykusu ile demans riski arasındaki bağlantıyı inceledi.
- Her gün veya haftanın çoğu günü gündüz uyuyan yaşlılarda, nadiren uyuyanlara kıyasla demans oranının yüzde 48 daha yüksek olduğu tespit edildi.
- Uzmanlar, gündüz uykusunun doğrudan bilişsel gerilemeye neden olmadığını, ancak beyindeki olası nörolojik değişimlerin bir göstergesi olabileceğini vurguluyor.
Öğleden sonra koltukta kısa bir mola verip uyuklamak, birçok insan için günün yorgunluğunu atmanın en keyifli yollarından biri olarak görülür. Ancak geriatri ve nöroloji alanında yapılan son bilimsel çalışmalar, bu masum gibi görünen alışkanlığın bilişsel sağlık açısından önemli bir uyarı işareti olabileceğini gösteriyor. Kütahya’nın Doğal Taş Zenginliği Eğitim ve Üretimle Geleceğe Taşınıyor başlıklı haberimizde olduğu gibi, hayatın içindeki alışkanlıkların ve süreçlerin arka planındaki detaylar büyük bir önem taşımaktadır. Bilim insanları da benzer bir titizlikle yaşlı bireylerin uyku düzenini mercek altına aldı.
5 Yıllık Takip Sürecinde 995 Kişi İncelendi
Amerika Birleşik Devletleri’nde yürütülen ve The Journals of Gerontology: Series A dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma, gündüz uykusu alışkanlıkları ile bilişsel sağlık arasındaki bağı inceledi. Ulusal Sağlık ve Yaşlanma Eğilimleri Araştırması’nın verilerini analiz eden uzmanlar, başlangıçta demans tanısı bulunmayan 65 yaş ve üzerindeki 995 katılımcıyı ortanca 5 yıl boyunca takip etti.
Bu beş yıllık izleme süreci sonucunda katılımcıların yüzde 41,9’unda (417 kişi) olası veya muhtemel demans geliştiği gözlemlendi. Yaş, cinsiyet, eğitim seviyesi, sigara kullanımı ve mevcut kronik rahatsızlıklar gibi demansı tetikleyebilecek diğer tüm etkenler hesaba katıldığında dahi, gündüz uykusu alışkanlığının risk üzerindeki belirgin rolü dikkat çekti.
Sık ve İstem Dışı Uyuyanlarda Risk Daha Yüksek
Araştırma bulgularına göre, her gün veya haftanın büyük bir bölümünde gündüz uyuyan bireylerin demans oranının, nadiren uyuyan veya hiç uyumayan kişilere kıyasla yüzde 48 daha fazla olduğu belirlendi. Özellikle kontrol dışı gerçekleşen istem dışı gündüz uyumaları da bu artışla doğrudan ilişkilendirildi; bu gruptaki kişilerde demans oranı yüzde 39 oranında yüksek çıktı.
Öte yandan uykunun süresi de kritik bir faktör olarak öne çıktı. Gündüzleri 30 dakika veya daha kısa süreyle uyuyan yaşlılarda, hiç uyumayanlara kıyasla demans geliştirme oranının yüzde 40 daha fazla olduğu saptandı. Uzmanlar, bu durumun ekonomi dünyasındaki dengeleri değiştiren 2026 Yılında 249 Şirket Hakkında Doğrudan İflas Kararı Verildi gelişmeleri gibi, insan sağlığında da erken teşhis ve önlem alınması adına önemli bir sinyal niteliği taşıdığını belirtiyor.
Gündüz Uykusu Demansın Nedeni mi, Belirtisi mi?
Johns Hopkins Üniversitesi’nden psikolog ve uyku araştırmacıları, gündüz uykusu ile demans arasındaki ilişkinin tek yönlü olmadığını, oldukça karmaşık bir yapıya sahip olduğunu ifade ediyor. Beyin içinde ilerleyen nörolojik değişiklikler bilişsel işlevleri zayıflatırken, aynı zamanda bireyin gün içinde daha fazla uyuma ihtiyacı duymasına yol açabiliyor. Dolayısıyla ileri yaşlarda artış gösteren gündüz uykuları, beyin sağlığının bozulduğuna işaret eden erken bir belirti olarak değerlendiriliyor.
