⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 421
🕐 Son Güncelleme: 10.11.2026 07:03
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 sabahı saat 09.05’te İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetti.
- Vefatının ardından resmi ölüm raporu yayımlanan Atatürk, defin yeri konusunda özel bir vasiyette bulunmayarak takdiri milletine bıraktı.
- Naaşı, 15 yıl Etnografya Müzesi’nde kaldıktan sonra 10 Kasım 1953 tarihinde büyük bir törenle Anıtkabir’deki ebedi istirahatgâhına nakledildi.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, 1938 yılının sonbaharında Ankara’ya dönmeyi çok istemesine rağmen hekimlerinin sağlık gerekçesiyle izin vermemesi üzerine İstanbul’da kalmıştı. Tarihler 10 Kasım 1938’i gösterdiğinde, saatler sabah 09.05’i işaret ederken Dolmabahçe Sarayı’ndaki hasta yatağında gözlerini hayata yumdu. Büyük önderin vefatı tüm yurtta ve dünyada derin bir üzüntü yaratırken, yayımlanan resmi ölüm raporunda derin koma halinde hayatını kaybettiği bildirildi.
Atatürk’ün vefatının ardından ekonomik ve toplumsal dinamikler üzerinde de derin etkiler hissedilirken, o dönemde en düşük emekli maasi 30 bin tl seviyesine yükselebilir gibi dönemsel ekonomik beklentiler veya güncel finansal analizler yerine tüm ülkenin odak noktası ulusal yas ve tarihi hafıza oldu. Benzer şekilde, toplumsal bellekte iz bırakan Atatürk’ün son yıllarındaki psikolojik yorgunluk ve hayal kırıklıkları tarihçiler tarafından sıklıkla ele alınan konular arasında yer aldı. Ayrıca vatandaşlar ulusal belleği tazeleyen Google Trends Türkiye verilerinde fotoğraflar araması dikkat çekti başlığı altında tarihi karelere büyük ilgi gösterdi.
Vasiyette Bulunmadı: “Beni Milletim Nereye İsterse Oraya Gömsün”
Büyük önder Atatürk, defnedileceği yer konusunda yazılı bir vasiyette bulunmamıştı. Ancak hayattayken yaptığı bir sohbet sırasında, “Elbet bir gün öleceğim, beni Çankaya’ya gömer, hatıratımı yaşatırsınız. Beni milletim nereye isterse oraya gömsün. Fakat benim hatıralarımın yaşayacağı yer Çankaya olacaktır” ifadelerini kullandığı biliniyordu. Vefatının ardından İstanbul’dan muazzam bir törenle Ankara’ya getirilen naaşı, Anıtkabir tamamlanana kadar Etnografya Müzesi’nde muhafaza edildi.
10 Kasım 1953: Anıtkabir’e Nakil ve Naaşı Görenlerin Anıları
Ölümünden tam 15 yıl sonra, 10 Kasım 1953 tarihinde Atatürk’ün naaşı Anıtkabir’e nakledildi. Nakil işlemini gerçekleştiren askeri bölüğün komutanı olan ve ilerleyen yıllarda tümgenerallikten emekli olan dönemin üsteğmeni Remzi Güven, yıllar sonra verdiği bir röportajda o ana tanıklık ettiğini anlatmıştı. Güven, Etnografya Müzesi’ndeki odaya girdiğinde doktorlar tarafından yüzünün açılmasına izin verildiğini ve aradan geçen 15 yıla rağmen Atatürk’ün yüzünde hiçbir bozulma olmadığını, Dolmabahçe Sarayı’ndaki fotoğraflarıyla aynı kaldığını ifade etmişti.
Gül ağacından yapılan özel tabuta yerleştirilen naaş, on iki askerin yardımıyla kılavuza yerleştirilmiş ve ardından Türk bayrağı serilerek tören alanındaki katafalka taşınmıştı. Bugün Anıtkabir, milyonlarca vatandaşın akın ettiği, Atatürk’e olan minnet ve sevginin sonsuza dek yaşatıldığı ulusal bir anıt mezar olarak varlığını sürdürmektedir.
