⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 473
🕐 Son Güncelleme: 10.11.2026 23:02
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Rusya’nın 2022 yılında oluşturduğu “dost olmayan ülkeler” listesi, ekonomik yaptırımların ötesine geçerek aile ve mülkiyet hukukuna yansıdı.
- Yüksek Mahkeme, çocuğun Fransa’ya iadesini reddederken ülkenin “dost olmayan” statüsünü gerekçe gösterdi; ayrıca çalınan yabancı araçların tescili için yasa tasarısı hazırlandı.
- Uygulamalar; ABD, AB üyeleri, İngiltere ve Japonya gibi ülkelerin vatandaşlarını ve bu ülkelerde merkezlenen uluslararası şirketleri doğrudan etkiliyor.
Rusya Federasyonu’nun, Ukrayna’daki askeri operasyonların ardından misilleme amacıyla oluşturduğu “dost olmayan ülkeler” listesi, artık sadece dış ekonomik politikaların değil, iç hukukun da temel bir belirleyicisi haline geldi. Mart 2022’de resmileştirilen bu sınıflandırma; mülkiyet haklarından çocuk velayetine, gümrük vergilerinden mali yükümlülüklere kadar geniş bir yelpazede bireyleri ve kurumları etkileyen bir araca dönüştü.
Ekonomik Baskılar ve Şirket Varlıkları
Rusya hükümeti, stratejik bir hamleyle dost olmayan ülkelerden ithal edilen alkollü içkilere uygulanan gümrük vergisini yüzde 20’den yüzde 35’e yükseltti. Bu karar, özellikle Avrupalı ve Kuzey Amerikalı üreticiler üzerinde ciddi bir mali baskı oluştururken, tüketici fiyatlarına da yansıdı. Öte yandan, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, yabancı şirketlerin Rusya’daki varlıklarının geçici yönetim altına alınmasının, merkezlerinin bulunduğu ülkelerin listedeki statüsüyle doğrudan bağlantılı olduğunu açıkladı.
Bu süreçte Nestlé, Auchan, Leroy Merlin ve Metro Cash & Carry gibi küresel devlerin operasyonları sekteye uğradı. Rusya’nın teknoloji dünyasına yönelik sert tutumu ise bilinende bir durum; nitekim Rusya yine Apple, Google ve Telegram gibi şirketlere ceza kesti. Bu durum, ekonomik savaşın dijital ve kurumsal platformlarda ne denli derinleştiğini gösteriyor.
Aile Hukuku ve Çocuk Velayetinde Siyasi Kriterler
Sınıflandırmanın en çarpıcı etkileri ise aile hukuku alanında görülmeye başlandı. Rusya Yüksek Mahkemesi, bir çocuk velayeti davasında, çocuğun Fransa’ya iade edilmemesine hükmederken Fransa’nın “dost olmayan ülke” listesinde yer almasını bir gerekçe olarak sundu. Mahkeme, bu durumun çocuğun yüksek menfaatlerine aykırı olabileceği şeklinde bir yorum geliştirdi.
Somut bir örnek olarak; Rus vatandaşı Aleksey Yermakov’un, Ukrayna vatandaşı annesiyle olan anlaşmasına rağmen kızını Rusya’ya götürmesi ve burada Rus vatandaşlığı alması sonrası yaşanan süreç dikkat çekiyor. Uluslararası sözleşmeler çocukların mutat ikametgahına iadesini öngörse de, Rus mahkemeleri siyasi sınıflandırmaları hukuki kararların önüne koymaya başladı. Benzer şekilde, küresel çapta mülkiyet hakları üzerinden yürütülen SS United States Gemisinin batırılmasına karşı hukuki mücadele gibi vakalarda görüldüğü üzere, uluslararası hukuk normları ile ulusal çıkarlar arasındaki çatışma derinleşiyor.
Mülkiyet Hakları ve Araç Tescili Tartışması
Rusya Devlet Duması’nda görüşülen yeni bir yasa tasarısı, mülkiyet hukukunda yeni bir tartışma başlatmış durumda. Tasarı, dost olmayan ülkelerden çalınan veya yasa dışı yollarla Rusya’ya getirilen araçların tescil edilmesine izin verilmesini öngörüyor. Düzenlemeyi savunanlar, Batılı ülkelerle iş birliğinin kopması nedeniyle oluşan hukuki boşlukların doldurulması gerektiğini belirtirken, karşıt görüştekiler bu adımın uluslararası mülkiyet haklarını tamamen yok saydığını vurguluyor.
Bu gelişmeler, uluslararası ilişkilerdeki gerilimin sadece diplomatik düzeyde kalmadığını, aynı zamanda sıradan vatandaşların yaşamına ve temel haklarına müdahale eden bir boyuta ulaştığını kanıtlıyor. Konuyla ilgili olarak, küresel siyasetin yerel yansımaları Türkiye’de de takip ediliyor ve TBMM Grup Başkanvekilleri gündemdeki gelişmeleri değerlendirdi.
