Yeşillenmiş ve Filizlenmiş Patates Tüketimi Zehirlenmeye Yol Açabilir

Türkiye genelinde mutfakların en temel tüketim maddelerinden biri olan patateslerin yanlış saklama koşulları nedeniyle sağlığı tehdit edebileceği bildirildi. Tarım ve Orman Bakanlığı ile gıda güvenliği uzmanları, ışığa maruz kalarak yeşillenen veya çimlenmeye başlayan patateslerin ciddi zehirlenmelere yol açabileceği konusunda vatandaşları uyardı. Patateste doğal olarak bulunan zararlı bileşiklerin saklama, hazırlama ve depolama aşamalarındaki hatalar nedeniyle kritik seviyelere ulaşabildiği belirtiliyor.

Patateste Yeşillenme ve Filizlenme Neden Tehlikeli?

Işığa maruz kalan patateslerde klorofil sentezi başlar ve bu durum yumrunun dış yüzeyinde yeşil bir renk oluşmasına neden olur. Yeşil renk tek başına doğrudan bir zehir olmasa da, ışık alma, zedelenme ve filizlenme gibi etkenler patateste doğal olarak yer alan solanin ve çakonin adı verilen glikoalkaloid maddelerin oranını hızla artırır. Kimyasal seviyenin yükselmesiyle birlikte tüketilen gıda, insan vücudunda doğrudan toksik etki yaratır.

Yüksek miktarda glikoalkaloid alımı, sindirim sisteminde tahrişe yol açarak kısa sürede mide bulantısı, şiddetli kusma, karın ağrısı ve ishal gibi zehirlenme belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olur. Yeşillenme oranının az veya çok olması bu toksik maddelerin miktarını tam olarak göstermediğinden, küçük görünen yeşil alanlar dahi risk taşıyabilir.

Soymak veya Pişirmek Zehrı Tamamen Yok Etmiyor

Halk arasında yaygın olan “yeşillenen kısmı kesip pişirmek yeterlidir” düşüncesinin yanlış olduğu ortaya koyuldu. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından gerçekleştirilen risk değerlendirmelerine göre; patatesi soymak, haşlamak ya da kızartmak glikoalkaloid miktarını bir miktar düşürse de bu işlemler yönteme ve pişirme sürelerine göre değişiklik gösterir. Bu nedenle, belirgin biçimde filizlenmiş veya rengi değişmiş patateslerin yalnızca soyularak veya yüksek ısıda pişirilerek güvenli hale getirilemeyeceğinin altı çiziliyor.

Gıda güvenliği ve tarımsal üretim süreçleri tüketicilerin sağlığı açısından büyük önem taşırken, piyasadaki gıda arzı ve denetim mekanizmaları da eş zamanlı olarak takip ediliyor. Örneğin, tarımsal değeri yüksek ürünlerde sezon gelişmeleri izlenirken Mersin’de Safran Hasadı Başladı: Kilosu 900 Bin TL haberi gibi ekonomik değeri yüksek tarım alanları öne çıkıyor. Öte yandan gıda zincirindeki standartların korunması amacıyla yürütülen idari süreçlerde, Rekabet Kurumu Süt Sektörü Soruşturmasında Sözlü Savunma Tarihlerini Açıkladı duyurusuyla sektördeki şeffaflık adımları sürdürülüyor. Çevre ve doğa koruma faaliyetlerinde ise Çanakkale Biga’da Yangından Zarar Gören Alana 2.500 Fidan Dikildi çalışmasıyla sürdürülebilir üretime katkı sağlanıyor.

Patates Satın Alırken ve Saklarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bakanlık yetkilileri, evlerde yaşanabilecek gıda zehirlenmelerinin önüne geçmek amacıyla tüketicilere şu uyarılarda bulundu:

• Satın alma aşamasında sert, sağlam, filizlenmemiş ve rengi tamamen doğal olan patatesler tercih edilmelidir.
• Patatesler evde kesinlikle doğrudan güneş veya yapay ışık alan alanlarda bekletilmemelidir. Saklama alanı serin, kuru ve karanlık olmalıdır.
• Evde depolanan ürünler periyodik olarak kontrol edilmeli, yumuşayan ve çimlenmeye başlayanlar ayıklanmalıdır.
• Yeşillenmiş veya gövdesinde belirgin filizler oluşmuş patatesler kesinlikle tüketilmemeli ve imha edilmelidir.