Fildişi Sahili’nde Savaşın Acı Hatıraları Barışın Önemini Ortaya Koyuyor

Fildişi Sahili’nde geçmişte yaşanan siyasi ve askeri krizlerin izleri silinmeye çalışılırken, ülkenin yakın tarihinde yaşanan acı olaylar toplumsal hafızadaki yerini koruyor. Ülkede, 7 Mart 1996’da dönemin Cumhurbaşkanı Henri Konan Bedie tarafından ilan edilen 15 Kasım “Ulusal Barış Günü”, toplumsal birlikteliği ve barış kültürünü güçlendirmek amacıyla her yıl çeşitli etkinliklerle idrak ediliyor.

Fildişi Sahili’nin ilk Cumhurbaşkanı Felix Houphouet-Boigny’nin 1993’teki ölümünün ardından artan siyasi gerilimler ve 1995 seçimleri sırasında yaşanan olaylar, ülkeyi derin bir kaosa sürüklemişti. İnsan Hakları İzleme Örgütünün (HRW) 2007 Dünya Raporu verilerine göre, 2002 yılında başlayan siyasi-askeri kriz nedeniyle yaklaşık 750 bin kişi ülke içinde yerinden edilmek zorunda kaldı. Fildişi Sahili Ulusal Soruşturma Komisyonu raporlarına göre ise 2010-2011 yıllarındaki seçim sonrası çatışmalarda 3 bin 248 kişi yaşamını yitirdi. Hükümet verileri, 2020’deki seçim bağlantılı şiddet olaylarında da 85 kişinin hayatını kaybettiğini, 484 kişinin yaralandığını ortaya koyuyor.

Çocuk Yaşta Yaşanan Savaş Travmaları Hafızalardan Silinmiyor

15 Kasım Ulusal Barış Günü vesilesiyle geçmişteki savaş yıllarına dair hatıralarını paylaşan vatandaşlar, barışın ülkeleri için taşıdığı hayati öneme vurgu yapıyor. Türkiye’deki Fildişi Sahilliler Topluluğu Başkanı Soumaila Adams Kone, 2002’deki kriz sırasında çocuk yaşta yaşadığı zorlukları anlattı. Ülkenin batısında, Liberya ve Gine sınırına yakın Danane kentinde ailesiyle yaşadığını belirten Kone, çatışmaların başlamasıyla günlük yaşamın tamamen altüst olduğunu ifade etti.

Kone, o dönemde yaşananları şu sözlerle aktardı: “Herkesin bir arada barış içinde yaşadığı Danane, bir gecede askeri kampa dönüştü. Kentte silahlı gruplar türedi, her akşam hırsızlık olayları yaşandı. Ailemiz güvenlik endişesiyle kola çuvalları taşıyan bir kamyonla kenti terk etmek zorunda kaldı. Normalde ticari ürünlerin taşındığı bir araçla kaçmak, durumun ne kadar ağır olduğunu gösteriyordu. Geceleri herkes sabahı görebilmek için dua ediyordu.” Savaş yıllarında yaşanan bu tür trajedilerin yalnızca bireyleri değil, tüm toplumu derinden yaraladığına dikkat çeken Kone, dönemin zorluklarının gelecek nesillere aktarılmasının barışın korunması açısından kritik olduğunu belirtti.

Ekonomik Gelişme Sürerken Toplumsal Barış Halen Kırılgan

Günümüzde Fildişi Sahili genelinde ekonomik faaliyetlerin yeniden canlandığı, altyapının hızla geliştiği ve ticari hayatın normalleştiği görülüyor. Uluslararası alanda ulaşım ve lojistik yatırımları gibi küresel entegrasyon projeleri dikkat çekerken, iç dinamiklerde de benzer bir kalkınma hamlesi göze çarpıyor. Ancak uzmanlar ve sivil toplum temsilcileri, fiziksel kalkınmanın yanı sıra kalıcı bir sosyal uyumun sağlanması gerektiğinin altını çiziyor.

Soumaila Adams Kone, ekonomik büyümenin tek başına yeterli olmadığını belirterek, “Barış, yalnızca sokaklarda silah seslerinin olmaması ya da çatışmaların durması demek değildir. Gerçek barış; güvenin, adaletin ve toplumsal uzlaşının tesis edilmesidir” değerlendirmesinde bulundu. Ülke genelinde barış bilincinin artırılmasına yönelik eğitim ve farkındalık çalışmalarının önemi her geçen gün daha fazla anlaşılıyor.