Siirt Fıstığı Kabuğundan Elde Edilen Biyokömür Toprak Verimliliğini Artırıyor

Siirt’te tarımsal üretim atıklarının ekonomiye kazandırılması ve toprak verimliliğinin artırılması amacıyla yürütülen bilimsel çalışmalar, tarım ve çevre alanında önemli sonuçlar ortaya koyuyor. Siirt Üniversitesi (SİÜ) bünyesinde gerçekleştirilen yeni bir araştırmada, bölgenin en önemli ekonomik değerlerinden biri olan fıstık atıklarının toprak iyileştirmedeki kritik rolü kanıtlandı.

Fıstık Kabukları Yaklaşık 500 Derecede İşlendi

SİÜ Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mesut Budak ve Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Harun Bektaş danışmanlığında, yüksek lisans öğrencisi Kübra Polat tarafından 2023 yılında başlatılan ve tamamlanan tez çalışması tarımsal atık yönetimine yeni bir soluk getirdi. Araştırma çerçevesinde, Siirt fıstığının sert ve yeşil kabukları yaklaşık 500 derecede yavaş piroliz yöntemiyle işlenerek biyoçar (biyokömür) adı verilen karbon bakımından zengin gözenekli bir materyale dönüştürüldü.

Elde edilen bu özel malzemenin farklı toprak yapıları üzerindeki etkileri laboratuvar ve arazi ortamında titizlikle incelendi. Çalışma, bitkisel ve hayvansal kaynaklı organik atıkların oksijensiz veya sınırlı oksijen ortamında ısıtılmasıyla elde edilen bu yapıların tarımsal potansiyelini bir kez daha gözler önüne serdi.

Buğday Kök Gelişimine Yüzde 50 Katkı ve Azalan Nitrat Kaybı

Bilimsel analizler sonucunda, biyokömür uygulamasının buğday bitkisinin kök gelişimini yüzde 50’ye varan oranlarda artırdığı belirlendi. Ayrıca topraktaki nitratın yıkanarak yeraltı su kaynaklarına karışmasının önemli ölçüde engellendiği tespit edildi. Uzmanlar, bu durumun hem gübre verimliliğini artırdığını hem de çevre kirliliğini önlemede kritik bir adım olduğunu vurguluyor.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Mesut Budak, kentte 12 milyonu aşkın fıstık ağacından yaklaşık 30 bin ton rekolte elde edildiğini belirterek, bu üretim sürecinde eş değer miktarda atık oluştuğuna dikkat çekti. Atıkları ekonomik bir döngüye dönüştürme anlayışıyla hareket ettiklerini ifade eden Budak, elde edilen kararlı karbon yapısının toprakta yüksek miktarda karbon depolanmasını sağladığını ve küresel ısınmayla mücadelede stratejik bir öneme sahip olduğunu kaydetti.

Uluslararası Alanda Geniş Yankı Uyandıracak

Sıfır atık hedefi, karbon salınımının azaltılması ve toprak verimliliğinin sürdürülebilir kılınması ekseninde yürütülen bu kıymetli çalışmanın sonuçları uluslararası düzeyde de paylaşılıyor. Araştırma bulgularının, Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) Doç. Dr. Harun Bektaş tarafından katılımcılara sunulacağı bildirildi. Bu bağlamda, Türkiye’deki yerel tarım atıklarının küresel iklim krizine karşı bir çözüm önerisi olarak sunulması dikkat çekiyor.

Öte yandan, ülkede tarım ve sanayi sektöründeki gelişmeler takip edilirken, iş gücü piyasasındaki dinamikler ve eğitim takvimleri de yakından izleniyor. Örneğin, iş arama süreçlerinde İşkur Araştırması gibi güncel veriler işveren eğilimlerini gözler önüne sererken, akademik ve mesleki alandaki yenilikler de toplumsal kalkınmaya hız kazandırıyor. Benzer şekilde, akademik takvimde yer alan 15 Kasım Pazar Güncel Sınav Takvimi gibi duyurular da öğrencilerin ve araştırmacıların süreçleri planlamasında rehberlik ediyor.