Antalya’daki COP31’de İklim Krizi ve Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği

Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen dünyanın en önemli iklim organizasyonlarından biri olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) tüm hızıyla devam ediyor. Küresel iklim politikalarının masaya yatırıldığı zirvede, çevresel felaketlerin demografik ve toplumsal yapı üzerindeki yıkıcı etkileri bilimsel verilerle katılımcılara aktarılıyor.

Zirve kapsamında gerçekleştirilen oturumlarda, küresel ısınmanın sadece doğayı değil, aynı zamanda dezavantajlı grupları da derinden sarstığı vurgulandı. Özellikle iklim krizinin cinsiyet temelli eşitsizlikleri nasıl derinleştirdiği, uzmanların sunumlarında geniş yer buldu.

İklim Krizinin Kadınlar Üzerindeki Orantısız Etkisi

COP31’de iklim krizinin hangi kesimleri ne kadar etkilediğine dair değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, acil durumlarda kadınlar ve kız çocukları arasındaki ölüm oranlarının toplumsal ortalamalara göre genellikle daha yüksek seyrettiğine dikkat çekti. Yerinden edilme durumlarında ise tablo daha çarpıcı bir boyuta ulaşıyor; evlerini terk etmek zorunda kalan her beş kişiden ortalama dördünü kadınlar oluşturuyor.

Bu verilerin, iklim krizinin toplumsal cinsiyet eşitsizliğini nasıl körüklediğinin somut kanıtı olduğu ifade edilirken, benzer kriz dönemlerinde ekonomik ve tarımsal kalkınma projelerinin önemi de bir kez daha hatırlatılıyor. Benzer şekilde, küresel tarım destekleri 950 milyar doları aşarak rekor kırarken, bu kaynakların iklimden doğrudan etkilenen kırsal kesimdeki kadın üreticilere ulaştırılmasının hayati önem taşıdığı belirtiliyor.

Üreme Sağlığı ve Sıcak Hava Dalgalarının Tehlikeleri

İklim değişikliğinin üreme sağlığı üzerindeki olumsuz yansımaları da zirvenin ana gündem maddelerinden biri oldu. Artan sıcaklık dalgalarının gebelik ve doğum komplikasyonları riskini doğrudan tırmandırdığı, sel ve kuraklık gibi afetlerin ise hamile kadınların temel sağlık hizmetlerine erişimini engellediği ifade edildi.

Bilimsel verilerin alarm verici düzeyde olduğunu belirten uzmanlar, “Hamile bir kadının doğumdan önceki bir haftalık dönemde ortalama 1 santigrat derece daha yüksek sıcaklığa maruz kalması ölü doğum riskini yüzde 6 artırıyor” değerlendirmesinde bulundu. Bu durum, sağlık altyapısının iklim krizine dayanıklı hale getirilmesinin aciliyetini gözler önüne seriyor.

Şiddet Vakaları ve İklim Şokları Arasındaki Bağlantı

Öte yandan, iklim kaynaklı afetlerin toplumsal cinsiyete dayalı şiddet oranlarını artırdığına dair kanıtlar da COP31’de paylaşıldı. Madagaskar’da gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırmanın sonuçlarına göre, bildirilen aile içi şiddet vakalarının yüzde 75’inin doğrudan iklim kaynaklı bir şokla bağlantılı olduğu tespit edildi. Sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte bireylerin daha gergin ve tahammülsüz hale gelebildiği, bunun da ne yazık ki kadınlar ve kız çocukları üzerinde baskı ve şiddet olarak geri döndüğü kaydedildi.