📝 504 kelime
🕐 Son Güncelleme: 20:55
Türkiye’nin siyasi ve coğrafi açıdan dikkat çeken bölgelerinden biri olan Rize‘de, uzun süredir devam eden kentsel dönüşüm projeleri büyük bir krize sahne oldu. Rize merkezde yer alan Yağlıtaş Mahallesi’ndeki 170 hak sahibi, kendilerine sunulan ödeme koşullarına ve kamulaştırma bedellerine tepki göstermek amacıyla sokağa döküldü. Yıllardır süren belirsizlik ve artan ekonomik baskılar nedeniyle sabırları taşıran mahalle sakinleri, ana yolu trafiğe kapatarak seslerini duyurmaya çalıştı.
Geçmişte yaşanan ekonomik gelişmeler ve ABD-İran Savaşı Piyasaları Sarstı: Altın Çakıldı, Petrol Firladi gibi küresel çaplı krizler vatandaşın alım gücünü eritirken, yerelde yaşanan bu dönüşüm projeleri dar gelirli aileleri çıkmaza soktu. Yağlıtaş Mahallesi’ndeki 170 hak sahibi, 2019 yılında Rize Belediyesi ile TOKİ iş birliğiyle başlatılan projede tam 7 yıldır evlerinin teslim edilmesini bekliyor. Ancak süreç sonunda karşılaştıkları tablo, bölgede büyük bir hayal kırıklığı ve öfke yarattı.
“Ev Karşılığı Ev” Sözü Tutulmadı İddiası
Mahalle sakinlerinin aktardığı bilgilere göre, kentsel dönüşümün ilk aşamasında kendilerine “ev karşılığı ev verileceği” ve hiç kimsenin mağdur edilmeyeceği yönünde sözler verildi. Fakat gelinen noktada mevcut taşınmazlara yaklaşık 2 milyon lira gibi düşük bir kamulaştırma bedeli biçilirken, yeni yapılacak modern konutlar için hak sahiplerinden 5,5 milyon ile 6,5 milyon lira arasında değişen astronomik rakamlar talep ediliyor. Emekli maaşı, asgari ücret veya kıt kanaat geçinen dar gelirli vatandaşlar, bu devasa borç yükünün altından kalkmalarının imkansız olduğunu ifade ediyor.
Kimi sektörlerde yaşanan değişimler, tıpkı TOGG’un Ortaklık Yapısı Değişti: Babayiğitler Masadan Kalkti haberinde olduğu gibi projelerin paydaşları ve şartları arasında köklü değişiklikler yaratabiliyor. Ancak Yağlıtaş’taki mağdurlar, bu değişimin faturasının tamamen kendilerine kesildiğini savunuyor. Mevcut borçsuz evlerinden edilerek 15 yıl boyunca ödeyemeyecekleri devasa borçların altına sokulmak istediklerini belirten mahalleliler, bu durumun adil olmadığını dile getirdi.
Mahalle Sakinlerinden Duygu Dolu ve Sert Tepki
Protesto sırasında 60 yaşında olduğunu ve babasından kalan tek maaşla geçinmeye çalıştığını belirten Nezaket Peçe, yaşadığı çaresizliği şu sözlerle dile getirdi: “Ben bu borcu nasıl ödeyeceğim? Elimdeki biricik evimi de alıyorlar. O zaman bana bir çadır kursunlar, orada yaşayayım. Başımı sokacak küçük bir baraka istiyorum sadece. Borçsuz evlerimizi bırakıp 15 yıl boyunca borç ödemek istemiyoruz.”
Bölgede artan sıcaklıkların yanı sıra sosyal ve ekonomik bunalımlar da vatandaşları yıpratıyor. Tıpkı Türkiye Afrika Sıcaklıklarının Etkisinde: 40 Dereceyi Aşacak uyarısının hayatı olumsuz etkilemesi gibi, bu ekonomik ve psikolojik baskılar da Rize halkının omuzlarındaki yükü katlıyor. Eyleme katılan diğer yurttaşlar da alkışlar eşliğinde “Adalet istiyoruz” sloganları atarak yetkililere çağrıda bulundu. Mahalleli, hak ettikleri insani şartlarda ve adil bir uzlaşı sağlanana kadar hukuki ve demokratik haklarını aramaya devam edeceklerini vurguladı.
Rize Belediyesi ve TOKİ’nin konuya ilişkin nasıl bir adım atacağı, 170 hak sahibinin mağduriyetinin nasıl giderileceği merakla bekleniyor. Bölgedeki tansiyon yüksekliğini korurken, gözler yetkililerden gelecek açıklamalara çevrildi.
