Yükseköğretim Mezunlarında Beyin Göçü Oranı Artış Gösterdi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin yükseköğretim mezunlarının beyin göçü istatistiklerini kamuoyuyla paylaştı. Veriler, nitelikli iş gücünün yurt dışına yönelimindeki artışı çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor. Yapılan açıklamaya göre, yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yükseliş kaydederek yüzde 2,2 seviyesine ulaştı.

Cinsiyet ve İl Bazlı Dağılımda İstanbul Zirvede

Beyin göçü verileri cinsiyet kırılımına göre incelendiğinde, erkek mezunların göç etme oranının %2,7, kadın mezunların oranının ise %1,8 olduğu görüldü. Coğrafi dağılımda ise metropollerin göç hareketliliğindeki rolü dikkat çekiyor. Beyin göçü oranının en yüksek olduğu il, %4 ile İstanbul oldu. İstanbul’u sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip etti.

Göç oranının en düşük seyrettiği il ise %0,2 ile Siirt olarak kaydedilirken; Hakkari, Kilis, Van ve Bitlis de bu listede alt sıralarda yer aldı. Erkeklerde beyin göçünün en yoğun yaşandığı şehirler İstanbul (%4,7) ve İzmir (%4,4) olurken, kadınlarda zirvedeki şehir %3,4 ile yine İstanbul oldu.

Vakıf Üniversitesi Mezunları ve Eğitim Alanlarındaki Farklılıklar

Eğitim kurumlarının türüne göre yapılan analizlerde, vakıf üniversitesi mezunlarının beyin göçü eğiliminin devlet üniversitesi mezunlarına göre daha yüksek olduğu saptandı. 2025 yılında devlet üniversitesi mezunlarında beyin göçü oranı %1,9 olarak gerçekleşirken, vakıf üniversitesi mezunlarında bu oran %4,4’e yükseldi. Özellikle vakıf üniversitelerinde tam burslu eğitim alan mezunların %8,6 gibi yüksek bir oranla yurt dışına yönelmesi, dikkat çekici bir veri olarak kaydedildi.

Ekonomik göstergelerdeki değişimler incelendiğinde, Eylül Ayında Gerçek Kişi Ticari İşletmelerinde Kapanış Artışı gibi veriler piyasadaki genel hareketliliği yansıtırken, beyin göçü de nitelikli iş gücü piyasasının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Bilişim Sektörü ve Tercih Edilen Ülkeler

Eğitim alanlarına göre dağılımda, teknoloji dünyasındaki dönüşümün etkisiyle en yüksek beyin göçü oranı %7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri alanında görüldü. Bu alanı %4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat ile %3 ile doğa bilimleri takip etti. Dijital dönüşümün hız kazandığı dünyada, Fransa’da çocukların yapay zeka kullanımı gibi teknoloji odaklı küresel trendlerin, mezunların kariyer tercihlerini ve yurt dışı arayışlarını doğrudan etkilediği tahmin ediliyor.

Lisans programlarını tamamlayarak yurt dışına göç edenlerin en çok tercih ettiği ülkelerin başında %22 ile Almanya geliyor. Almanya’yı %16,9 ile Amerika Birleşik Devletleri, %10,5 ile Birleşik Krallık, %8,3 ile Hollanda ve %5,2 ile Kanada izliyor. Özellikle Avrupa ülkelerinin, mezunlar için cazibe merkezi olmaya devam ettiği görülüyor.